Ông Lãm

Cu Lãm là cái tên cún cơm của thằng Minh Huy con ông Lãm. Hòm nay ông Lãm tìm được quyển nhật ký đứa con trai trong cái cặp đi học . Ông lần đọc những trang nhật ký mà nó viết chợt nhớ về cái tuổi trẻ nghèo khó của mình.

"Ban đêm không ngủ được, ở Hà Nội tự dưng nhớ nhà. Nhớ ba, nhớ mẹ. Nhớ cái lạnh căm căm những ngày con đạp xe đi học bồi dưỡng. Nhớ những đêm bão, cả nhà quây quần bên bếp lửa. Nhà mình phên đất, nhìn ba vẽ lên phên dựa theo những đường nứt và màu khói bếp đen đen để tạo thành hình 2 con mèo. Cả nhà ngồi cùng nhau bình luận những hình vẽ của ba. Hồi đó ba đang trẻ và thường đi biền biệt trong rừng có chuyến đến 10 ngày. Có hôm nước lũ, con thấy ba đi về lội nước giữa ngõ nhà mình, thất bại trong một chuyến đi. Ba vẫn tươi cười :
- Chuyến ni đi ôộc rồi mạ mi à. Bị kiểm lâm bắt hết.
Cái nghề của ba tôi làm không phải là nghề pháp luật cho phép . Thường thì không hỏi nhưng tôi cũng hiểu với đầu óc mơ hồ của đứa trẻ tôi cũng hiểu: kiểm lâm chẳng khác gì công an, đôi khi tôi còn sợ họ hơn thế. Những chuyến bè thường 4 đến 5 người, có khi 7 8 đến 10 người...".
Những trang viết của thằng Minh Huy làm ông nhớ lại cái thời cực khổ ông đi gỗ bè. Đi bè là một nghề cực kỳ vất vả và phải có kinh nghiệm về gỗ lạt và sông nước. Đó cũng là nghề nguy hiểm. Ngoài phải ẩn nấp trong rừng trốn kiểm lâm, người đi bè còn phải dũng cảm đối chọi với cảnh lạc đường trong rừng, và rắn rết sên vắt muỗi...đủ các loại. Có người còn chết vì gỗ đè, chết đuối, hay rơi xuống vực. Làm nghề này rất vất vã lại mang tiếng chẵng sung sướng gì, thu nhập cũng không cao vì lợi tức đã dồn hết vào những tay buôn gỗ. Nhưng những người làm lâm tặc hiện nay và cảnh đi bè thời ông Lãm khác nhau rất nhiều. Dường như lượng gỗ ở Việt Nam 90% khai thác trái phép được hợp thức hóa bằng giấy tờ của các lâm trường. Cách khai thác cũng quá lạc hậu . 1 cây gỗ đến tuổi khai thác khi hạ xuống cũng phải đè chết hàng nghìn cây nhỏ hơn.
Nghề làm rừng rất hấp dẫn. Mỗi một loại cây đều có những đặc điểm giống và khác nhau. Mà cách phân biệt này được người đi trước truyền cho người đi sau.
Như hình dạng lá hoa quả vỏ nánh nóc, tiếp sau đó nếu không thể phân biệt được thì phải đi thử bai. Chặt một miếng bai nhỏ thả vào nước xem là gỗ nổi hay là gỗ chìm để quyết định chọn hình thức bè. Nhiều khi màu sắc và mùi nhựa của nhiều loại cây rất giống nhau khó có thể phân biệt.
Sờ vào mặt cắt của miếng bai cũng có thể xác định được là gỗ khô hay tươi, chết bao nhiêu năm nhờ vào lượng nhựa chảy ra.
Tất cả những kiến thức đó được những thợ rừng như ông đúc rút từ lâu như một quyển từ điển trong đầu.
Chưa hết, một người thợ rừng thực thụ còn phải biết lựa chọn địa thế phù hợp để khi hạ cây cắt khúc dễ dàng hạ đưa xuống sông. Tất nhiên không phải cây nào cũng mọc như ta mong muốn. Trước khi hạ cây cũng phải nghiên cứu hướng đổ cây chặt bỏ những cây cản trở.
Rủi ro cũng có, khi gặp những cây độc như cây sơn gây ngứa ngáy khắp người, rồi bị ong đốt, rắn cắn nhưng rủi ro nhất vẫn là gặp những cây bị rổng ruột, tổ mối . Có khi cả cây cũng chỉ lấy được một khúc ngắn ngủn.

Ông Lãm đang trầm ngâm với những trang nhật ký của con mình thì có người bên xưởng gỗ gọi điện báo tin dữ về ông   Lịch. Ông vội vã gọi điện cho cô Minh Hoà chở ông lên bệnh viện.